بازار فولاد و سیمان در مدار نوسان؛ رقابت قیمتی در کنار تقاضای ناهمگون

به گزارش خبرنگار مهر، بازار فولاد و سیمان در روزهای ابتدایی آبان‌ماه با نوسان قیمت‌ها و تفاوت در وضعیت عرضه و تقاضا روبه‌روست؛ بررسی نرخ‌های اعلامی محصولات فولادی و نتایج معاملات بورس کالای ایران حاکی از آن است که در برخی بخش‌های زنجیره فولاد، قیمت‌ها روند صعودی داشته‌اند، اما میزان استقبال خریداران از عرضه‌ها در همه محصولات یکسان نبوده است. در بازار سیمان نیز با وجود تقاضای بالاتر از عرضه در یکی از معاملات اخیر، قیمت‌ها با اصلاح همراه شده‌اند.

بر همین اساس، بررسی نرخ‌های اعلامی بازار آهن‌آلات در چهارم و پنجم آبان‌ماه نشان می‌دهد که قیمت میلگرد در کارخانه‌های مختلف، متناسب با نوع محصول، سایز و برند، در سطوح متفاوتی قرار دارد.

وضعیت قیمت‌ها در بازار فولاد

برای نمونه، در چهارم آبان قیمت برخی میلگردهای سایز ۱۰ با افزایش روزانه حدود ۳.۹ درصدی و برخی محصولات سایز ۱۲ با رشد حدود ۳ تا ۴ درصدی همراه بوده است. در مقابل، برای بعضی محصولات نیز کاهش قیمت ثبت شده یا نرخ‌ها بدون تغییر باقی مانده‌اند.

همچنین در پنجم آبان‌ماه، قیمت میلگرد آجدار در میان محصولات و کارخانه‌های مختلف، از حدود ۱۰۴ هزار و ۵۰۰ تومان تا ۱۷۴ هزار و ۲۰۰ تومان به‌ازای هر کیلوگرم گزارش شده است.

داده‌های بازار نشان می‌دهد که افزایش متوسط قیمت میلگرد نسبت به روز قبل حدود ۳.۶۹ درصد و نسبت به هفته گذشته حدود ۹.۶۱ درصد برآورد شده است.

در بخش معاملات مواد اولیه زنجیره فولاد نیز اختلاف میان قیمت پایه و قیمت نهایی معامله، تصویری روشن‌تر از وضعیت بازار ارائه می‌کند. بر اساس آمار معاملات هفته پایانی مهرماه در بورس کالا، ۱۸۸ هزار و ۲۵۰ تن شمش فولادی عرضه شد که از این میزان، ۹۴ هزار و ۹۰۰ تن به فروش رسید. به این ترتیب، حدود ۵۰.۴ درصد از عرضه جذب شد و نزدیک به نیمی از حجم عرضه‌شده بدون معامله باقی ماند.

در همین معاملات، میانگین موزون قیمت پایه شمش فولادی ۷۶ هزار و ۶۸۸ تومان به‌ازای هر کیلوگرم بود، اما میانگین موزون قیمت پایانی به ۹۱ هزار و ۷۱۴ تومان رسید؛ اختلافی که از رقابت حدود ۱۹.۶ درصدی خریداران نسبت به قیمت پایه حکایت دارد. با این حال، فروش نرفتن حدود نیمی از عرضه نشان می‌دهد که رقابت قیمتی در بخشی از معاملات را نمی‌توان به معنای رونق یکپارچه تقاضا در کل بازار فولاد دانست.

رفتار سایر محصولات نیز یکسان نبوده است. در هفته پایانی مهرماه، از مجموع ۳۶۰ هزار و ۱۴۰ تن ورق گرم عرضه‌شده، ۳۱۶ هزار و ۸۰۰ تن معامله شد؛ یعنی حدود ۸۸ درصد عرضه به فروش رسید. در مقابل، در گروه میلگرد ساده و آلیاژی، از ۸ هزار و ۸۰۰ تن عرضه تنها هزار تن معامله شد. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که وضعیت تقاضا در بخش‌های مختلف زنجیره فولاد متفاوت است و نمی‌توان روند یک محصول را به تمام بازار تعمیم داد.

اصلاح قیمت سیمان

در بازار سیمان نیز شرایط از الگوی یکسانی پیروی نمی‌کند. بر اساس گزارش معاملات بورس کالا در سوم آبان‌ماه، یک میلیون و ۱۷۰ هزار تن سیمان خاکستری در برابر یک میلیون و ۶۲۰ هزار تن تقاضا عرضه شد؛ به این ترتیب، تقاضای ثبت‌شده حدود ۳۸ درصد بیشتر از حجم عرضه بود.

با وجود این، قیمت‌ها نسبت به هفته قبل تا ۳ درصد اصلاح شدند. این وضعیت نشان می‌دهد که بالا بودن تقاضای ثبت‌شده به‌تنهایی به افزایش قیمت نهایی دامن نمی‌زند.

عوامل موثر بر نوسانی شدن بازار

در چنین شرایطی، هزینه‌های تولید و محدودیت‌های تأمین انرژی همچنان از متغیرهای مهم اثرگذار بر صنایع فولاد و سیمان به شمار می‌روند. قطعی برق و گاز، هزینه تأمین مواد اولیه، حمل‌ونقل و وضعیت فعالیت واحدهای تولیدی می‌توانند بر قیمت تمام‌شده محصولات اثر بگذارند.

رسول قربان‌نژاد کارشناس اقتصادی با اشاره به افزایش هزینه‌ها در این بازار گفت: قیمت مصالح ساختمانی، تجهیزات و مواد اولیه در بخش‌های مختلف افزایش چشم‌گیری داشته است. میزان این افزایش متفاوت بوده و در برخی موارد به ۳۰۰ درصد، در برخی به صدو پنجاه درصد و در مواردی به پنجاه درصد رسیده است.

وی قطعی برق و گاز و آسیب‌های واردشده به واحدهای فولادی را از عوامل مؤثر بر تولید و قیمت‌ها دانست و افزود: هزینه‌های ساخت امسال با سال گذشته قابل‌مقایسه نیست و هزینه ساخت هر مترمربع در برخی موارد تا هفتاد درصد افزایش یافته است. در بخش میلگرد و محصولات فولادی نیز در برخی بازه‌های زمانی افزایش هفتاد تا هشتاد درصدی هزینه‌ها را تجربه کرده‌ایم. این افزایش‌ها مستقیماً بر قیمت تمام‌شده اثر می‌گذارند.

بر این اساس، نوسان قیمت فولاد و سیمان تنها به معاملات کارخانه‌ها و بورس کالا محدود نمی‌شود و آثار آن در بازار مصرف نیز نمایان می‌شود. تغییر مداوم قیمت‌ها، هزینه برآورد و اجرای پروژه‌های ساختمانی را افزایش می‌دهد و برنامه‌ریزی برای خرید مصالح را برای سازندگان و متقاضیان ساخت‌وساز در بخش‌های مختلف دشوارتر می‌کند.

در چنین شرایطی، مصرف‌کننده نهایی نیز از این نوسانات بی‌تأثیر نمی‌ماند؛ چراکه افزایش نرخ محصولات مذکور که به عنوان ماده اولیه در بسیاری از بازارها محسوب می‌شود می‌تواند به افزایش هزینه ساخت و در ادامه، با توجه به سایر عوامل بازار، به رشد قیمت تمام‌شده منجر شود.

از سوی دیگر، نامشخص بودن روند قیمت‌ها، تصمیم‌گیری برای آغاز یا ادامه ساخت‌وساز را دشوارتر می‌کند و ممکن است برخی متقاضیان را به تعویق خرید مولد اولیه یا اجرای پروژه وادار سازد.

به این ترتیب، مسئله بازار فولاد و سیمان صرفاً افزایش یا کاهش قیمت یک محصول نیست، بلکه ثبات عرضه، پیش‌بینی‌پذیری هزینه‌ها و امکان دسترسی مصرف‌کننده به مصالح با قیمت قابل‌تحمل نیز اهمیت دارد؛ موضوعی که در شرایط نوسانی بازار، فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان وارد می‌کند.