تغییر ماهیت ریسک در اقتصاد آسیا
به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا)، فردریک نیومن در یادداشتی که در ۳۱ اوت منتشر شد، نوشت: محیط مالی کنونی آسیا شباهتهای چشمگیری با دوره پیش از بحران سال ۱۹۹۷ دارد؛ دورهای که با افزایش بازده اوراق قرضه آمریکا، ضعف ین ژاپن و خوشبینی مفرط به حوزه فناوری همراه بود.
اقتصاددان ارشد بانک اچاسبیسی (HSBC) میگوید اگرچه در دهه ۱۹۹۰ میلادی ریسک اصلی «سرایت مالی» بود، اما اکنون این ریسک به «آسیبپذیری در تقاضای هوش مصنوعی» تغییر جهت داده است؛ تقاضایی که در حال حاضر موتور محرک صادرات محصولات الکترونیک آسیاست.
شباهتهای ۲ دوره
نیومن افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا را یکی از شباهتهای کلیدی با دوره پیش از بحران ۱۹۹۷ میداند. برای نمونه، بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله شاخص آمریکا، از ۵ درصد در اکتبر ۱۹۹۳ به حدود ۸ درصد در نوامبر ۱۹۹۴ افزایش یافت. همچنین در آوریل ۱۹۹۷، بازدهیها در سطح ۷ درصد قرار داشت که حدود ۲۰۰ واحد پایه بالاتر از رقم چهار سال قبل از آن بود.
امروزه نیز بازده اوراق خزانه ۱۰ ساله آمریکا از حداقل ۰.۵ درصد در اوت ۲۰۲۰ به حدود ۴.۷۹ درصد در اوایل روز سهشنبه رسیده است. اقتصاددان ارشد بانک اچاسبیسی (HSBC) تاکید کرد: «درست است که رسیدن به این سطح ۶ سال زمان برده، اما تنها در سال جاری، بازده اوراق از ۳.۹ درصد در فوریه، حدود ۸۰ واحد پایه جهش داشته است.»
ماه گذشته، خزانهداری آمریکا اعلام کرد قصد دارد بخش ۱۰ تا ۳۰ ساله بازار را برای عملیات بازخرید (Buybacks) هدفگذاری کند. به گفته این نهاد، دولت اندازه حداکثری عملیات بازخرید خود را «حداقل ۲ برابر» کرده و از ۲ میلیارد دلار به «حداقل» ۴ میلیارد دلار خواهد رساند.
شباهت دیگر، تحرکات اخیر ین ژاپن است. در آوریل ۱۹۹۵، ین در کف قیمتی ۸۰ در برابر دلار معامله میشد و تا آوریل ۱۹۹۷ به ۱۳۰ رسید که نشاندهنده کاهش ارزش حدود ۵۵ درصدی بود. امروزه نیز ین از کف حدود ۱۰۳ در ژانویه ۲۰۲۱ تا سقف ۱۶۳ در ماه ژوئیه، ۵۷ درصد تضعیف شده است؛ البته پس از مداخله مشترک نادر از سوی واشنگتن و توکیو، ارزش این ارز تا سطوح کنونی یعنی حدود ۱۶۰ تقویت شد. در حال حاضر بازارها در حال ارزیابی احتمال مداخلهای دیگر هستند.
در آستانه بحران ۱۹۹۷، بازارها درگیر خوشبینی به فناوری در میانه ظهور اینترنت بودند. نیومن میگوید اکنون نیز «تب هوش مصنوعی» در حال دامن زدن به خوشبینی مشابهی است.
از آسیبپذیری مالی تا آسیبپذیری در تقاضا
با این حال، اقتصاددان ارشد بانک اچاسبیسی (HSBC) استدلال میکند تفاوتهای میان سال ۱۹۹۷ و سال ۲۰۲۶ بر شباهتها غلبه دارد. مهمترین تفاوت این است که در دهه ۱۹۹۰، اکثر اقتصادهای آسیایی واردکننده سرمایه بودند؛ به این معنی که سرمایهگذاری خارجی که دریافت میکردند بیش از سرمایهگذاری آنها در خارج از کشور بود و پساندازهایشان برای پوشش تعهدات هزینهای کافی نبود.
نیومن تاکید کرد: «افزایش هزینههای تأمین مالی دلاری و لرزان بودن ین که سرمایهگذاران را نگران میکرد، کاتالیزورهای اصلی تنش در منطقه بودند.»
اما امروزه اقتصادهای آسیایی صادرکننده سرمایه هستند و به همین دلیل، افزایش هزینههای تأمین مالی آمریکا و ضعف ین، فشارهای اصلی محسوب نمیشوند. اما این به معنای در امان ماندن کامل منطقه نیست. نیومن معتقد است مسئله اصلی برای آسیا، وابستگی به رونق سختافزارهای هوش مصنوعی در آمریکاست که بسیاری از اقتصادهای منطقه را به پیش میبرد.
به گفته اقتصاددان ارشد بانک اچاسبیسی (HSBC)، صادرات تجهیزات الکترونیک مرتبط با هوش مصنوعی، رشد اقتصادی کره جنوبی، ژاپن، تایوان و سنگاپور را تقویت کرده است.
نیومن هشدار داد: «آسیا اکنون بهجای آسیبپذیری مالیِ دهه ۱۹۹۰، با آسیبپذیری تقاضا مواجه است. اگر افزایش بازده اوراق قرضه و هزینههای تأمین مالی در آمریکا بر رونق سختافزارهای هوش مصنوعی فشار وارد کند، یا ین بازارهای جهانی تأمین مالی را دچار تلاطم کند، تقاضا برای کالاهای این منطقه ممکن است با کاهش مواجه و رشد اقتصادی متوقف شود.»
مشاهدهٔ خبر در منبع