ضرورت گذر از پژوهش برای مقاله به «پژوهش اثربخش در عرصه

به گزارش خبرنگار مهر، امروز دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵ همایش روز جهانی غذا با شعار ۲۰۲۶ «نوآوری امروز، تغذیه فردا» در محل سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) برگزار شد.

غلامرضا گل‌محمدی، معاون وزیر جهاد کشاورزی، به مناسبت روز جهانی غذا و با اشاره به شعار سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) با عنوان «نوآوری کنیم تا فردا تغذیه کنیم»، تصریح کرد: امنیت غذایی امروز جهان به دلیل تغییر اقلیم، بحران کم‌آبی و محدودیت منابع با چالش‌های جدی روبراست؛ به‌طوری‌که بر اساس گزارش‌های فائو، در سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۶۴۵ میلیون نفر در جهان به غذا دسترسی نداشته‌اند. این آمار نشان می‌دهد که مسئله دسترسی به غذا همچنان یک چالش جهانی است.

وی با بیان اینکه نوآوری در شرایط کنونی یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی برای استمرار تولید و افزایش تاب‌آوری بخش کشاورزی است، افزود: نوآوری لزوماً به معنای فناوری‌های پیچیده نیست؛ بلکه معرفی یک رقم مقاوم به خشکی، اصلاح روش آبیاری، مدیریت علمی تغذیه گیاه، کاهش خسارت آفات و بیماری‌ها یا بهبود روش‌های نگهداری محصول، مصادیق عینی نوآوری هستند که باید در خدمت حل مسائل کشاورزان باشند.

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به وظایف سنگین این سازمان به‌عنوان بازوی علمی و تنها مرجع تحقیق و تولید دانش کاربردی در بخش کشاورزی و منابع طبیعی تصریح کرد: این سازمان سال‌ها است که از رویکرد «تحقیق برای مقاله و ارتقا» عبور کرده و برنامه‌های خود را بر مبنای «برنامه‌محوری، حل چالش و اثرگذاری» تنظیم کرده است. در همین راستا، سازمان تات سال ۱۴۰۵ را به عنوان «سال آموزش و ترویج» نام‌گذاری کرده است تا دانش تولیدشده در مراکز تحقیقاتی و دانشگاه‌ها، به‌طور مستقیم به دست بهره‌برداران و کشاورزان برسد؛ چرا که ۳ ضلع تحقیق، آموزش و ترویج وابستگی متقابل دارند و نقص در هر یک، ماموریت سازمان را با چالش مواجه می‌کند.

گل‌محمدی بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، سنجش از دور و هوش مصنوعی را از دیگر اولویت‌های کلیدی سازمان برشمرد و گفت: در سال‌های اخیر اقدامات ارزنده‌ای در این حوزه صورت گرفته است؛ از جمله تاسیس «مرکز پایش الگوی تولید کشاورزی» در سال ۱۴۰۴ که تدوین، اجرا و نظارت هوشمند الگوی کشت را بر عهده دارد. پنجمین نسخه الگوی کشت محصولات زراعی و نخستین نسخه الگوی تولید محصولات باغبانی، شیلاتی، گلخانه‌ای و گیاهان دارویی ابلاغ شده و در سال جاری نیز زراعت چوب و الگوی تولیدات دامی بر اساس آمایش سرزمین ابلاغ خواهد شد.

رئیس سازمان تات همچنین از راه‌اندازی سامانه‌های پیش‌بینی دقیق تولید محصولات کشاورزی از طریق سنجش از دور (دو ماه پیش از برداشت) و رونمایی از نخستین دستیار هوشمند سخنگوی بخش کشاورزی خبر داد و ابراز امیدواری کرد که این دستیار هوشمند تا پیش از پایان دولت روی تلفن همراه کشاورزان برای پاسخگویی صوتی به پرسش‌هایشان فعال شود.

وی با اشاره به اهمیت همکاری‌های بین‌المللی در انتقال و توسعه فناوری، از تلاش‌ها و تعاملات سازنده فرخ طائرو، نماینده فائو در ایران، تقدیر کرد و افزود: اجرای پروژه‌های مشترک مانند پروژه TCP مدیریت آفات و بیماری‌های خرما که در قالب آن آموزش و ترویج ۱۷۲۰ بهره‌بردار در ۹ استان خرماخیز کشور آغاز شده، نمونه موفق این همکاری‌های دوجانبه است.

توسعه دیپلماسی فناورانه با کشورهای اسلامی و سازمان شانگ‌های

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) در ادامه همایش با تاکید بر ضرورت توسعه همکاری‌های بین‌المللی برای انتقال فناوری‌های نوین، از امضای تفاهم‌نامه‌های راهبردی با «سازمان اسلامی امنیت غذایی» و «سازمان همکاری شانگ‌های» خبر داد و گفت: این همکاری‌ها در حوزه‌های کلیدی نظیر بانک ژن (ژن‌پلاس)، روش‌های نوین آبیاری و به‌کارگیری هوش مصنوعی و هوشمندسازی در بخش کشاورزی منعقد شده است.

گل‌محمدی با اشاره به تعاملات سازنده با کشورهای دوست از جمله چین تصریح کرد: هدف ما این است که علاوه بر انتقال یافته‌ها و فناوری‌های بومی به کشورهای همسایه، کشورهای اسلامی و دولت‌های دوست، از دستاوردهای علمی و فناورانه آن‌ها نیز بهره‌مند شویم؛ چرا که آینده کشاورزی ایران بی‌شک به فناوری و نوآوری وابسته است و چاره‌ای جز مسئله‌محور کردن این نوآوری‌ها و پیوند عمیق میان تحقیق، آموزش و کشاورز نداریم.

معاون وزیر جهاد کشاورزی افزود: سازمان تات تمام تلاش خود را به کار بسته است تا تمامی بازیگران این عرصه علمی و نوآورانه اعم از دانشگاه‌ها، موسسات آموزشی و پژوهشی دولتی و خصوصی، شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان بخش خصوصی را در کنار یکدیگر قرار دهد تا ثمره این دانش، تولید ارزان‌تر، پایدارتر و دسترسی آسان‌تر عموم مردم به محصولات سالم باشد.

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به شرایط خطیر کشور طی یک سال و نیم گذشته عنوان کرد: کشور در این مدت با بحران‌ها و حوادث سختی از جمله پشت سر گذاشتن دو جنگ، فعال شدن مکانیسم ماشه، اعتصاب کامیون‌داران و شدیدترین تحریم‌ها و محاصره دریایی از سوی دشمنان این ملت یعنی آمریکا و رژیم صهیونیستی مواجه بود؛ با این وجود، امنیت غذایی کشور ذره‌ای دچار خلل نشد.

وی افزود: این توفیق بزرگ حاصل نشد مگر در سایه وحدت، همدلی، انسجام و همراهی تمامی دست‌اندرکاران، به‌ویژه تولیدکنندگان و کشاورزان عزیزی که در این مسیر ایستادگی کردند؛ تا جایی که ۱۱۰ تن از کشاورزان، محققان و پرتلاشان عرصه کشاورزی در راه حفظ استقلال و تامین امنیت غذایی کشور جان خود را از دست دادند و به درجه رفیع شهادت نائل آمدند.