عایق کاری ساختمان و سوله با راهکار کاهش هزینه انرژی

به گزارش بازرگانی خبرگزاری مهر، هر ساختمان یک مسیر ثابت برای فرار انرژی دارد؛ سقف، جدار‌های بیرونی، کف و لوله‌های تاسیسات. عایق کاری ساختمان یعنی بستن همین مسیر‌ها با لایه ای که نمی‌گذارد حرارت آزادانه از داخل به بیرون یا از بیرون به داخل حرکت کند. در سوله‌های صنعتی این معادله شکل دیگری دارد و همین تفاوت تعیین می‌کند که هزینه شما به صرفه جویی تبدیل شود یا هدر برود.

عایق کاری در ساختمان

پیش از انتخاب هر مصالحی باید بدانید عایق کاری در ساختمان روی سه سازوکار انتقال حرارت اثر می‌گذارد: هدایت از جسم جامد، جابجایی هوا و تابش. یک راهکار درست هر سه را کنترل می‌کند. در میان مصالح موجود، فوم پلی اتیلن به دلیل ساختار سلول بسته، ضریب هدایت حرارتی پایین در محدوده ۰.۰۳۳ تا ۰.۰۴ وات بر متر کلوین، وزن سبک و جذب آب ناچیز، هم به عنوان عایق حرارتی سقف و دیوار و هم برای پوشش لوله‌های تاسیسات استفاده می‌شود، یعنی یک خانواده از محصول که همزمان جلوی اتلاف انرژی و نفوذ رطوبت را می‌گیرد و مانع تعریق سطوح سرد می‌شود.

انرژی از کدام نقطه ساختمان بیرون می‌رود؟

قبل از خرید عایق باید بدانید کجا را می‌خواهید ببندید. در یک ساختمان معمولی، سهم عمده اتلاف حرارت به ترتیب از سقف و بام، جدار‌های بیرونی، درز‌ها و بازشو‌ها و در نهایت کف اتفاق می‌افتد. سقف در صدر این فهرست است چون هوای گرم بالا می‌رود و اختلاف دمای سطح بام با فضای داخل، از سایر بخش‌های پوسته ساختمان بالاتر است.

نکته ای که معمولا نادیده می‌ماند، لوله‌های آب گرم و کانال هوا است. لوله ای که بدون پوشش از موتورخانه تا واحد‌ها می‌رود، در تمام طول مسیر گرما پس می‌دهد و بویلر باید این افت را جبران کند. پوشش دادن این مسیر‌ها کم هزینه است و اثرش روی مصرف سوخت زود دیده می‌شود؛ به همین دلیل در بازسازی پیش از هر کار دیگری انجام می‌شود.

عایق کاری دیوار‌های ساختمان: داخل، خارج یا میان دو جداره

نحوه عایق کاری دیوار ساختمان به این بستگی دارد که ساختمان در حال ساخت است یا در حال بهره برداری. در دیوار‌های دو جداره، لایه عایق میان دو جدار قرار می‌گیرد و نتیجه پایدارتری می‌دهد، چون پل‌های حرارتی کمتری باقی می‌ماند. در این حالت ورق تخته ای فوم به شکل تمام سطح روی جدار داخلی نصب و سپس جدار دوم اجرا می‌شود.

اگر ساختمان ساخته شده و امکان دست بردن به سازه نیست، اجرای عایق از داخل و زیر پوشش نهایی مانند دیوار خشک، مسیر عملی کار است. اینجا باید به دو نکته دقت کنید: ضخامت عایق کمی از فضای مفید اتاق کم می‌کند و لبه‌های اطراف در، پنجره و محل اتصال دیوار به سقف باید بدون فاصله پوشانده شود. یک نوار باریک پوشش داده نشده، بخش زیادی از اثر کار را از بین می‌برد.

عایق کاری کف ساختمان و طبقه همکف

عایق کاری کف ساختمان در واحد‌های همکف، فضا‌های روی پارکینگ و ساختمان‌های دارای زیرزمین اهمیت پیدا می‌کند. سطحی که زیر آن هوای آزاد یا خاک سرد قرار دارد، دمای کف را پایین نگه می‌دارد و ساکنان با وجود روشن بودن گرمایش، احساس سرما می‌کنند. لایه فوم زیر کفپوش، هم این احساس را از بین می‌برد و هم انتقال صدای ضربه ای بین طبقات را کم می‌کند.

سوله: جایی که تابش حرف اول را می‌زند

در سوله ماجرا فرق می‌کند. پوسته سوله ورق فلزی است و ورق فلزی زیر آفتاب مستقیم به شدت داغ می‌شود و این حرارت را به شکل تابش به فضای زیر خود پس می‌دهد. در زمستان هم همان ورق، سرما را به سرعت منتقل می‌کند. به همین دلیل در سوله عایقی جواب می‌دهد که علاوه بر مقاومت حرارتی، رویه بازتابنده داشته باشد.

فوم رولی با رویه آلومینیومی دقیقا برای همین کار ساخته شده است؛ لایه آلومینیوم بخش زیادی از تابش حرارتی را بازمی گرداند و لایه فوم، انتقال هدایتی را کم می‌کند. اگر بودجه پروژه محدود است، فوم متالایز گزینه اقتصادی تری با همان منطق کارکرد است. یک نکته اجرایی که خیلی‌ها رعایت نمی‌کنند: لایه بازتابنده وقتی درست کار می‌کند که روبه روی سطح براق آن یک فاصله هوایی وجود داشته باشد. اگر عایق را کاملا به ورق سقف بچسبانید، بخشی از عملکرد بازتابی را از دست می‌دهید.

همین منطق بالای سقف کاذب ساختمان‌های تجاری و اداری هم برقرار است و فضای زیر سقف را از نوسان دمای پشت بام جدا می‌کند.

عایق کاری رطوبتی ساختمان: لایه ای که فراموش می‌شود

عایق کاری رطوبتی ساختمان مکمل کار حرارتی است، نه جایگزین آن. وقتی هوای گرم و مرطوب داخل به یک سطح سرد می‌رسد، بخار آب روی آن مینشیند. نتیجه اش لکه رطوبت روی دیوار، چکیدن قطره از کانال کولر و خوردگی روی لوله‌های فلزی است. عایقی که خودش آب جذب کند، بعد از مدتی وزن می‌گیرد، خاصیت حرارتی اش افت می‌کند و به محل رشد قارچ تبدیل می‌شود.

ساختار سلول بسته همین مشکل را حل می‌کند، چون آب در بافت آن نفوذ نمی‌کند و خود لایه نقش سد بخار را هم بازی می‌کند. برای لوله‌های آب سرد و مسیر‌های تاسیساتی که تعریق دارند، پوشش لوله ای با قطر متناسب انتخاب می‌شود تا درز آن کاملا بسته بماند.

هزینه عایق کاری ساختمان و بازگشت سرمایه

هزینه عایق کاری ساختمان را نباید فقط با متر مربع سنجید. سه عامل قیمت نهایی را می‌سازد: ضخامت، چگالی و نوع رویه. ضخامت بیشتر مقاومت حرارتی بالاتری می‌دهد اما از یک حدی به بعد، اثر محسوسی اضافه نمی‌کند و فقط هزینه را بالا می‌برد. چگالی روی دوام و رفتار عایق زیر بار اثر می‌گذارد و رویه آلومینیومی یا متالایز، قیمت را نسبت به فوم ساده بالاتر می‌برد اما در سطوح در معرض تابش جواب می‌دهد.

منطق درست این است که بودجه را بر اساس اولویت اتلاف تقسیم کنید: اول لوله‌های تاسیسات و سقف، بعد جدار‌های رو به بیرون و در انت‌ها کف. اجرای کامل روی یک بخش پرمصرف، نتیجه بیشتری می‌دهد تا اجرای ناقص روی کل ساختمان. مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان هم الزامات مصرف انرژی را مشخص کرده و رعایت آن در پروژه‌های جدید از دوباره کاری جلوگیری می‌کند.

چند اشتباهی که هزینه را هدر می‌دهد

نخست، انتخاب عایق فقط بر اساس قیمت متری و بدون توجه به ضخامت و چگالی. دوم، رها کردن درز‌ها، چسب نواری روی محل اتصال ورق‌ها بخشی از کار است نه جزئیات تزئینی. سوم، نادیده گرفتن پل‌های حرارتی مثل ستون و لبه بالکن که حرارت را از کنار عایق عبور می‌دهند. چهارم، اجرای عایق روی سطحی که هنوز نم دارد.

خرید محصول متناسب با محل اجرا + راهنما و اسم سایت

جمع بندی ساده است: برای لای دیوار و زیر کفپوش، ورق تخته ای؛ برای سقف سوله و بالای سقف کاذب، فوم رولی با رویه آلومینیومی و در بودجه محدودتر متالایز؛ برای لوله‌های آب گرم و سرد، پوشش لوله ای. مجموعه ابزار آرا این محصولات را در ضخامت‌ها و چگالی‌های متنوع و به صورت سفارشی برای پروژه‌ها تولید می‌کند و انتخاب ضخامت متناسب با نوع پروژه را هم به متقاضیان مشاوره می‌دهد. کافی است فقط در گوگل ابزار آرا را سرچ کنید.